Κάποιαν ημέρα εννοούμε
πως το απόθεμα της αισιοδοξίας
ετελείωσε, τελείωσαν τα εφόδια.
Θα μείνουμε, θα διπλωθούμε, θα καθίσουμε
Δεν περιμένουμε καμίαν ανάγκη,
στέρεψαν όλες οι πηγές της γης,
στον ουρανό δε φαίνεται άγγελος κανείς,
σκιά ελπίδας, φαντασία του μέλλοντος,
να ρίξει καταγής το σώμα μας,
σημείο υποταγής.

Θα μείνουμε λοιπόν στο δρόμο αυτό,
σπίτι δεν είχαμε ποτέ εμείς;
Να ξύνουμε αθεράπευτες πηγές θα μείνουμε
μ’ αυτές να πορευτούμε, να παρηγορηθούμε,
γιατί τις βλέπουμε άσχημες, ανοιχτές;

Εμείς δεν περιμένουμε παιδιά
απ’ τις πολλές γυναίκες μας.
Εμείς δεν περιμένουμε ξανά τα περασμένα
πλούτη δεν θυμούμαστε,
για να ευλογούμε με αναμνήσεις.

Πρέπει να σηκωθούμε όρθιοι,
μας απομένει μόνο πως ορθωμένοι
πρέπει να μάθουμε τον θάνατο;

Τα όνειρα δε στέκονται στα μάτια μας,
ούτε οράματα μας πυρπολούν την όραση,
για να μη βλέπουμε τον εαυτό μας.

Από τη συλλογή Πορεία (1940) της Ζωής Καρέλλη

Πηγή: Τα ποιήματα της Ζωής Καρέλλη, τόμος πρώτος (1940-1955) [Οι εκδόσεις των φίλων, Αθήνα, 1973]

Translatum: Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα / Ζωή Καρέλλη

Joan Miró, Silence (1961)

Τραγέλαφος

Όταν πεθάνω δε θα φοβούμαι τον θάνατο πια.
Σαν απομείνω μοναχός δε θα φοβούμαι τους ανθρώπους.
Σα με λιθοβολήσουν δε θα φοβηθώ πια τα χτυπήματα.
Σαν περιφρονηθώ δε θα με υπάρξει η περιφρόνηση.
Σα στερηθώ δε θάχω τη στέρηση.
Όταν θα μείνω γυμνός, δε θα μου χρειαστούν φορέματα.
Πόθος της ομιλίας γλυκύτατος, μεθυστικός, όταν δε θα μιλώ, δε θα μιλήσω πια.

Θα περιβληθώ το τρύπιο δέρμα της ευαισθησίας μου και θα ευωχούμαι θα εποχούμαι.

Από τη συλλογή Πορεία (1940) της Ζωής Καρέλλη

Πηγή: Τα ποιήματα της Ζωής Καρέλλη, τόμος πρώτος (1940-1955) [Οι εκδόσεις των φίλων, Αθήνα, 1973]

Translatum: Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα / Ζωή Καρέλλη

Ο λόγος του ασώτου

III

Έφυγα κουβαλώντας τη μέλλουσα επιστροφή μου.
Τον κύκλο επιχείρησα με τον πόθο ευθείας εξόδου,
επανάσταση αδιέξοδο πολεμώντας.

Εικόνα της νεανικής αγαθότητος ο πατέρας μέσα μου,
πάντα με προσκαλεί να ξαναρθώ στην αρχή
που γνωρίζει το τέλος της μόνης εφαρμογής.

Ποια δώρα προσφέρω στον εαυτό μου επανερχόμενος;
Εικόνες της φρίκης τού εαυτού μου αδιάσπαστες
με την ανάγκη της ειρηνικής ζωής.

Μαθητεία της ύπαρξης. Δίκαια η χαρά των αγγέλων
κι η ανάπαυση στους σταθερούς κόλπους
της αιώνιας ζωής, όπου θα διαλυθώ εν ειρήνη.

Από τη συλλογή Πορεία (1940) της Ζωής Καρέλλη

Πηγή: Τα ποιήματα της Ζωής Καρέλλη, τόμος πρώτος (1940-1955) [Οι εκδόσεις των φίλων, Αθήνα, 1973]

Translatum: Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα / Ζωή Καρέλλη

II

Το σπίτι του πατέρα μου
μέσα μου βρίσκεται.
Όπως τ’ απομεινάρια της τροφής των ζώων,
η πάσα ευωχία κι η έκφραση της χαράς,
η δική του μέσα μου κι η δική μου.
Ύμνος διπλόηχος,
ωσαννά σε υπέροχη κίνηση,
συνενούμενον νέφος υπερέχον,
τολύπη θυμιάματος συνεννόησης

Είμαι το δοχείον και το χέρι και ο οίνος της ζωής.
Είμαι το πνεύμα, η ύλη και η άυλη εξόδευση.
Είμαι ύπαρξη, καταστροφή και η γέννηση.
Είμαι ο ναός που περιέχει τον ψάλλοντα και ακούοντα.
Περιέχω το αποτέλεσμα της αμαρτίας
τη συγχώρεση. Διαστέλλομαι
όπως το άπειρο φως εν ονόματί μου.
Είμαι ο νόμος, ο νομοθέτης κι ο νομοταγής,
η τιμωρία κι ο τιμωρούμενος,
είμαι εικόνα του θείου που εικονίζω
στην προσπάθεια της ζωής.

Από τη συλλογή Πορεία (1940) της Ζωής Καρέλλη

Πηγή: Τα ποιήματα της Ζωής Καρέλλη, τόμος πρώτος (1940-1955) [Οι εκδόσεις των φίλων, Αθήνα, 1973]

Translatum: Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα / Ζωή Καρέλλη

Μάριος Τόκας & Φίλιππος Γράψας, Η επιστροφή του ασώτου
(τραγούδι: Δημήτρης Μητροπάνος / δίσκος: Παρέα μ’ έναν ήλιο (1994))

Ο λόγος του ασώτου

I

Κύριε, ελέησόν μου την τόλμην της ομολογίας.

Να δοκιμάσω την τροφήν των ζώων του πατέρα μου.
Αγαπητή γη, πατρικό χωράφι,
είν’ εύκολο να γονατίσει ο κουρασμένος.
Ευφροσύνη απ’ τη γνωστή όψη των πραγμάτων.
Πρόθυμη μετάνοια, θρεμμένη από αμαρτίες
αστήριχτες. Σαν έφευγα ήξερα πως θα γυρίσω,
γι’ αυτό επέστρεψα. Ν’ ακουμπήσω
τα κουρασμένα ανίκανα μέλη στην πρόθυμη γη.
Όνειρα χόρτασης, επιθυμίες που δεν χόρτασαν,
ποιος θα τις πληρώσει ποτέ; Πόσο βαστά
ευγνωμοσύνης η θαλπωρή και πώς θα βρεθούμε
ύστερα με τον πατέρα αντιμέτωποι;
Πατέρας του εαυτού μου εγώ
προσηνής και σκληρός νομοθέτης.

Κύριε, ελέησόν μου την συστολή του πόνου, να εισέλθω ολόκληρος στους κόλπους σου.

Από τη συλλογή Πορεία (1940) της Ζωής Καρέλλη

Πηγή: Τα ποιήματα της Ζωής Καρέλλη, τόμος πρώτος (1940-1955) [Οι εκδόσεις των φίλων, Αθήνα, 1973]

Translatum: Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα / Ζωή Καρέλλη

Μάνος Χατζιδάκις & Νίκος Γκάτσος, Η προσευχή της παρθένου
(τραγούδι: Μελίνα Μερκούρη / δίσκος: Τα παράλογα (1976))

Της αμαρτίας

Καλλίτερα από κάθε ευδαιμονία,
ελεύθερος από τον πόθο της χαράς,
ακίνητος, δίχως τα πρόσωπα ανησυχίας,
χωρίς το κέντρον της ορμής,
καλλίτερα από κάθε ηδονή
ανύπαρκτη πια δεν θα υπάρχεις
εικόνα της αμαρτίας μου,
ζωή της αμαρτίας εντός μου,
ύπαρξη της αμαρτίας,
οσμή του εαυτού μου ορμή,
αμαρτία της ύπαρξής μου,
δεν θα υπάρχεις,
για να σε φοβούμαι
μέσα στο πολύτιμο σώμα μου
που με παραδίνει στο θάνατο.

Ο θάνατος μου ανοίγει
την αγκάλη του Θεού.

Από τη συλλογή Πορεία (1940) της Ζωής Καρέλλη

Πηγή: Τα ποιήματα της Ζωής Καρέλλη, τόμος πρώτος (1940-1955) [Οι εκδόσεις των φίλων, Αθήνα, 1973]

Translatum: Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα / Ζωή Καρέλλη

Asmodeus as depicted in Collin de Plancy's Dictionnaire Infernal.

Ασμοδαίος

Έτσι μιλούσε η Σάρα η κόρη του Ραγουήλ.

Είσαι δύναμη αδυναμία μου του σώματος,
υποχώρηση με κατέχεις ολόκληρη
και γίνεσαι αξία της ορμής.
Στρόφιγγα ελεύθερη της αρνητικής παροχής,
στροβιλίζομαι στη μέθη από πάθος σπουδαίο.
Ποια είναι η καταστροφή, πού είναι;
Πιο πλατιά η ζωή κατοικεί μέσα μου
από κάθε θάνατο ύστερα.
Ω τα εξαίσια οράματα που οδηγώ,
γιατί θέλετε να με χωρίσετε απ’ τον Ασμοδαίο;
Δεν θα υπάρξω δίχως του. Μοναχή
απ’ τους ανθρώπους ξεχωρίζω,
πώς θα μπω στην ανθρώπινη αγωγή
με την υπέρμετρη δύναμή του εντός μου.
Ωραιότητα κανένα δεν κατέχεις
όπως εμέ. Αμέτρητη δαίμον,
ηδονή της φωτιάς τεχνητού ήλιου.

Μεγάλη η ζωή κι οι νόμοι προσπάθειες
σε ύψος ανθρώπων κομμένοι.

Να φύγει ο Τωβίας με το θλιβερό πρόσωπο.

Από τη συλλογή Πορεία (1940) της Ζωής Καρέλλη

Πηγή: Τα ποιήματα της Ζωής Καρέλλη, τόμος πρώτος (1940-1955) [Οι εκδόσεις των φίλων, Αθήνα, 1973]

Translatum: Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα / Ζωή Καρέλλη

VI

Όταν το πληρωμένο θα είναι κενό,
άδειο το πλαίσιο,
γεμάτο άχρηστα χρώματα σχημάτων,
πώς θα υποδεχτώ τον ονομαζόμενο θάνατο;
Τι θ’ αποδώσω στον ήλιο της ζωής;
Πώς θα εκλέξω την κραυγή που δημιουργεί,
θριάμβου και πόνου αρμονική;

Να μ’ επισκεφτεί ο ερχόμενος
για να υπάρξω εντός μου.
Να κρατήσω την έννοια της ζωής
στην αναγέννηση που επικρατεί,
αύριο υπήρχα, όπως θα υπάρξω χτες,
στην ατομική προσφορά της αλήθειας.

Από τη συλλογή Πορεία (1940) της Ζωής Καρέλλη

Πηγή: Τα ποιήματα της Ζωής Καρέλλη, τόμος πρώτος (1940-1955) [Οι εκδόσεις των φίλων, Αθήνα, 1973]

Translatum: Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα / Ζωή Καρέλλη

V

Όταν δε θα βλέπω το είδωλό μου
στα μάτια σου, τι θα κάνω, αδελφέ μου;

Απομένω στη θέση μου,
προχωρώντας σε σένα,
δεν αισθάνομαι τα χέρια
που μ’ αγκάλιασαν.
Ποιος είσαι συ που μίλησες,
άκουσες τη φωνή μου ποτέ;

Πότε θα φορεθώ την πραγματική σιωπή
που ξεπληρώνει την ύπαρξη,
απελπισμένες επικλήσεις μου με περιζώνουν.

Δεν πηγαίνω προς την αδιάφορη προσφορά,
μένω στη θέση μου
να υπάρξω σε σένα.

Από τη συλλογή Πορεία (1940) της Ζωής Καρέλλη

Πηγή: Τα ποιήματα της Ζωής Καρέλλη, τόμος πρώτος (1940-1955) [Οι εκδόσεις των φίλων, Αθήνα, 1973]

Translatum: Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα / Ζωή Καρέλλη

IV

Αν δε μου πεις, αδελφέ μου, «βλέπεις»,
πώς θα σε γνωρίσω;
Αν δε μου πεις «έχεις»,
δε βρίσκω ό,τι κατακρατώ,
αν δε μ’ απαντήσεις «σε βλέπω»,
πού θα σταθώ;
Αν δεν γνωρίσεις την ύπαρξή μου,
δεν υπάρχω.
Μετάλαβα την μοναξιά
και με παιδεύει η αγάπη για τους ανθρώπους.
Σ’ εκείνους προχωρώ
και αποκλείνομαι που δε με βλέπουν
να προσφέρω την πάσαν υποταγήν.

Δεν βρίσκω τον ορισμό
που λύνει την απομόνωση.

Από τη συλλογή Πορεία (1940) της Ζωής Καρέλλη

Πηγή: Τα ποιήματα της Ζωής Καρέλλη, τόμος πρώτος (1940-1955) [Οι εκδόσεις των φίλων, Αθήνα, 1973]

Translatum: Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ό αιώνα και ως σήμερα / Ζωή Καρέλλη